Ter gelegenheid van de internationale Right To Know Day wordt op 28 september 2011 een bijzondere conferentie georganiseerd. Tijdens het evenement wordt de toegang tot overheidsinformatie zowel praktisch als juridisch geduid. De dreigende inperking van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) alsmede problemen worden besproken, waarbij het zoeken naar oplossingen centraal staat.

Het programma is rijkelijk gevuld met allerhande personen uit de praktijk en wetenschap. Naast wetenschappers, journalisten, gebruikers en topjuristen, zullen ook de Nationale Ombudsman, de Landsadvocaat en diverse politici hun opwachting maken. Er is ruime gelegenheid voor debat met de zaal om daadwerkelijk pijnpunten te inventariseren en lering te trekken uit de praktijk. Dit helpt niet alleen de kennis te verhogen, maar moet uitmonden in conclusies die een toegevoegde waarde hebben bij het debat over het al dan niet aanpassen van de Wob.

De Right To Know Day wordt ieder jaar op 28 september in veel landen georganiseerd om stil te staan bij het belang bij de toegang tot informatie. In Nederland werd de dag vorig jaar voor het eerst georganiseerd door onderzoeksjournalist Brenno de Winter. Voor de editie van dit jaar is de samenwerking gezocht met de vakgroep Bestuursrecht & Bestuurskunde van de Rijksuniversiteit Groningen om de dag gezamenlijk op te pakken. De dag wordt verder ondersteund door de Nederlandse Vereniging van Journalisten, het Persvrijheidsfonds, de Belgisch-Nederlandse Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ), Stichting Vrijschrift en Stichting ‘Dat Zou Jij Wel Willen Weten’.

De datum voor de bijeenkomst is gelukkig, omdat de Commissie Binnenlandse Zaken in de Tweede Kamer op 29 september een hoorzitting organiseert waar veel van de sprekers bevraagd zullen worden over hun ervaring met de Wob.                                                                    

Deelname kost €75 inclusief BTW en dekt de kosten. Voor studenten ligt de prijs op €12,50 inclusief BTW. De dag is nadrukkelijk niet bedoeld voor het maken van winst. Overgebleven geld zal worden ingezet voor projecten die nieuwsgaring en de toegang tot informatie versterken. Dit zal door Stichting Vrijschrift worden beheerd.

Met meer gevoel voor drama dan goede smaak koos de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de dag van de persvrijheid voor de aankondiging dat hij overmatig gebruik door journalisten van de Wet openbaarheid van bestuur aan banden wil leggen. In dat verband maakte hij de opmerking:

“Openbaarheid heeft primair betrekking op de
uitkomst, maar slechts beperkt op de
totstandkoming van besluiten. Het is met
besluiten zoals Bismarck ooit over wetten
opmerkte: ‘Wetten zijn als worstjes. Je kunt
maar beter niet zien hoe ze gemaakt zijn’.”

- Piet Hein Donner

De gelijkstelling besluit, wet en worst brengt ons binnen het terrein van mijn bevoegdheid in deze columns. De VAR heeft mij de VAR-Michielsprijs toegekend voor het ontwikkelen van een nieuw domein van bijzonder bestuursrecht in Nederland: het levensmiddelenrecht. Ik ben de VAR bijzonder erkentelijk voor deze erkenning van het werk van de Law and Governance Group aan Wageningen Universiteit.

[...]

De door onze minister gekozen uitdrukking roept het beeld op van een gang van zaken bij het voortbrengen (van besluit, wet en worst) die dermate onsmakelijk is dat men er onpasselijk van zou worden als men er het fijne van wist. In zulk een situatie lijken mij in beginsel twee wegen open te staan: de blik afwenden en gaan slapen zoals in het aan Bismarck toegeschreven citaat aan de burger wordt aanbevolen, of de koe bij de horens vatten.

[...]

Professor Bernd van der Meulen (spreker op het congres) schreef een erg vermakelijke column naar aanleiding van de plannen van de heer Donner om de openbaarheid van bestuur in te perken. De volledige tekst is hier te lezen.